Beluk, Nungguan Nu Tas Ngajuru

Kamari, dina postingan anu anyar kaliwat kuring nyaritakeun “ngagebrag” orok anu karek pisan dilahirkeun. Ceuk indung kuring jeung ceuk kolot-kolot harita cenah ngarah budakna teu rerenjagan, teu ngajentul teu puguh, ulah teunggar kalongeun, binekas, aktif, sagala bisa, jeung sehat salalawasna. Kitu cenah duka ari bener henteuna mah. Meureun mun ayeuna mah mending divaksinasi, dipariksa dokter ngarah ari panas teu step, omat-omat ulah nepika autis, lamun rada beda kalakuan atawa dina aktifitasna rada beda jeung nu sejen nu saumur, pasti gancang dibawa ka psikolog anak.

Keur kuring budak, asa loba pisan anu ngalahirkeun, loba nu ngajuru boh ua atawa bibi, oge geus lir lanceuk mah, samalah indung kuring ngalahirkeun adi kuring anu bungsu. Ari dipikir-pikir atuda dulur-dulur naha lanceuk, bibi, oge ua, keur ngarora keneh keur waktuna anu produktif pisan, masa subur keur nyitak anak. Katurug-turug can aya program KB, anu ka beh dieunakeun eta KB teh diwajibkeun komo ka pagawe nagri mah. Jadi teu aneh harita mah lamun anu baroga anak welasan teh.

Lamun kuring diajak ku indung ngalongok anu ngajuru, sok daek wae  sanajan jauh ti lembur oge, aya nu di Gereba, di Bangbayang, di Cieurih, di Cilongok, atawa di Munjul, teuing kumaha tetenjoan kuring mah di nu ngajuru teh bet siga di nu hajat, Nya resep bae keur kuring mah kahiji loba dahareun, kaduana bisa ulin jeung dulur misan atawa dulur sabrayna waktu peuting komo mun caang bulan mah di buruan.

Tah, di lembur kuring keur ngareuah-reuah anu anyar boga orok, tatangga, geus lir nu disebut dulur mah, sok daratang nganjang ngalongok, teu lengoh datang teh rupa-rupa babawaanana, nu rada katalingakeun ku kuring loba anu mawa uras atawa leupeut jeung deungeuna goreng lauk, goreng tempe atawa oncom ditipungan, asa ngeunah bae karasana teh.

Ti mimiti poean gubrag orok ka alam dunya geus pakpikpek nu babantu sabisa-bisa, saaya-aya, nu teu bisa pura-pura bisa, geus lir anu bisa mah gancang prungna, nu teu aya diaya-ayakeun, aya anu ngabedahkeun balong, atawa meuncit hayam jago, jeun teuing diherengan ku nu bogana biasana mah cocooan lanceuk si orok.

Di tepas atawa di tengah imah, atuh mun hareurin di hareup di kamer tamu, ngampar samak, peutingna nyeungeut lampu patromaks, mani caang ngempray, anu biasa sapopoe kakalicesan oge da ku cempor minyak tanah tea, zaman harita atuh can aya lustrak listrik.

Ba’da sholat isya teh ti tajug da tuluy bae ngabring ka imah anu tas ngajuru, sihoreng simana horeng erek beluk tea. Ari beluk teh nyaeta nembangkeun pupuh make lagu buhun sorana dihaleuangkeun dialeu-aleu. Seni beluk kuduna mah dipaenkeun ku, biasana lalaki, 4 – 9 urang dipingpin ku juru ilo nyaeta minangka dalangna. Eta Si Juru Ilo atawa dalangna teh nu macakeun sairna dina wangun wawacan. Ari wawacan nyaeta hiji karya sastra Sunda anu wanguna nuturkeun pola pupuh. Jadi eta si wawacan teh nyaeta mangrupa carita anu didangdingkeun, ari pupuhna mah biasa bae saperti kinanti, asmarandana, sinom, dangdanggula, durma, jeung sajabana.

Balik deui ka imah anu boga orok tea sok kadangu galuntreng,

Ceuk Bi Omoh ti pawon: “Rek beluk wawacan naon ayeuna?”

Ceuk juru Ilo, kabeneran emang kuring Mang Sukarma: “Eta wae si kukut wawacan Panji Wulung”

“Jih, naha Panji Wulung deu Panji Wulung deui, kuring mah hayang lalakon Purnama Alam, rame cenah bejana” Cek Bi omoh

“Kapan buku wawacan Purnama Alam mah diinjeum ku Jang Guru Ewo aya nu ngajuru di Nangoh, kapilanceukna” jawab Mang Sukarma, “keun bae da loba barudak ngora anu can nyarahoeun, hayu atuh urang mimitian”.

Bari nulis ieu postingan kuring nyandingkeun buku Wawacan Rengganis, teu boga wawacan Panji Wulung mah. Geura ieu ku kuring rek ditulis padalisan ka hiji jeung kadalapan dina pupuh asmarandana:

1. Kasmaran kaula mudji, ka Gusti Adja wa djala, nu murah ka mahluk kabeh, djeung mudji utusanana, Kangdjeng Nabi Muhammad, nyaeta Nabi panutup, miwah mudji sahabatna.

8. Katjatur sahidji nagri, ngaran nagri Djamin-erak, radjana tilar kadaton, anu matak luluasan, tina bawaning tresna, sungkawa manah kalangkung, ku sabab pupus garwana.

Tah eta baris demi baris dibaca ku juru ilo, breng ditembalan ku pamaen (tungtungna mah saha bae nu bisa) diturutan saperti sakumaha nu diucapkeun ku juru Ilo, tapi bari dihaleuangkeun sakumaha judulna saperti conto di luhur mah pupuh asmarandana. Sakainget di lembur kuring mah teu dilaeu-laeu laguna teh, sigana teu aya nu bisaeun, tapi ari ngaran lagu-lagu pupuh mah arapaleun pisan.

Teu pati ngabandungan nepi ka jam sabarah eta beluk teh, atawa sabaraha peuting diayakeunnana. Tapi pikeun kuring mah asa ngarasa resep sabab ngabandungan dongengna, jeung deui eta loba susuguh…

Duka ti iraha eta tradisi beluk di imah nu anyar boga orork teh mimitina, sarua oge duka nepi ka iraha eta kabiasaan teh leungitna, da ayeuna mah dilembur kuring beunang dipastikeun geus teu aya, geus sirna bareng sigana jeung sirnana juru ilo jeung pamaena dipundut Ku Gustu Nu Murbeng Alam, ngan kari waasna wungkul…

Cag!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s