BI ATMAH JEUNG BI RUMI (1)

Bi Atmah atawa kuring sok nyebut Bi Omoh, oge Bi Rumi sakainget sok babantu di imah. Lain rencang nu nganjrek di imah kolot, tapi kitu sok diteang lamun Ema seueur padamelan sareng hoyong dibantuan. Bi Rumi biasana anu maneuh mah sok babantu nutu, enya nutu pare, engkena jadi beas. Nutu teh kudu pare anu garing meunang moe. Mun hayang pasti yen pare teh geus garing atawa asak poe sasiki pare kudu digegel, lamun ngabeletrak hartina geus garing jeung cukup keur tutueun. Ulah pare ngeproh keneh, eta can garing, lamun dipaksa ditutu beasna bakal bubuk.

Geus kitu bae prahna di lembur kuring mah nu baroga pare teh sok nutu ku halu dina jubleg atawa lisung. Nutu bisa sorangan atawa duaan malah nu geus bisa mah bisa tiluan saliang jubleg. Jadi halu teh bagiliran kana jubleg. Kuring oge ti bubudak sok diajat nutu. Tapi ari napi pare meunang nutu mah sok ku indung kuring.

Ari bi Atmah mah tara dititah nutu, sok kitu bae babantu sagawe-gawe di imah. Sarupaning masak keur anu macul, sasapu, kukumbah, jeung nganteuran dahareun keur nu digawe, naha di sawah atawa di kebon. Bi omoh boga salaki ngarana mang Alwapi, ari mang Alwapi teh bapana Sahri batur kuring tea, tapi ari Bi Omoh mah indung terena Sahri. Sahri mah lain Anak Bi Omoh tapi anakna Bi Wasih. Bi Wasih teh pamajikanana Mang Alwapi nu tiheula, samemeh ka bi Omoh. Nya ti bi Wasih tea mang Alwapi boga anak ngarana Sahri tea. Sahri anu ku kuring dicaritakeun dina panineungan judulna “Kalakuan kuring nu lain picontoeun”. Nepika ayeuna Sahri cicingna di tanah kuring, tanah warisan ti kolot.

Mang Alwapi pagaweanana kana nyieunan bilik tina awi, enya keur dinding imah, pan harita mah di lembur, arang langka imah ditembok, anu disebut gedong. Kalolobaanana mah kitu bae make bilik. Kaasup imah kolot kuring. Carana nyieun bilik, kitu apan saprak ngala awi ti kebon, terus bae awi teh dipotong puhu jeung congona wungkul, jadi golondongan awina mah diantep bae sina manjang. Terus dibeulahan, dibebekan, dibebekanana manjang, tuluy unggal bebekan dibeulahan deui, aripis ngarah gampang bisa dianyamkeun. Tuluy dirautan, dipoe, geus rad tuus karek dianyam dijieun bilik. Nganyamna bari ngempor nagog tempatna nu rada lega di buruan, bari nakolan ngadedetkeun, ngentepkeun salambar-salambar awi ipis dianyam ngarah rekep.

Rada beda jeung nganyam samak pandan, bilik mah divariasikeun nganyamna teh, aya paselangna diliwat, ngarah nyari katempona. Ongkoh meureun mun ngan saukur dipaselangkeun nganyamna rada hese da sebetan atawa lambaran awi mah rada heuras, teu leuleus siga putihan daun pandan pisamakeun. Samak teh samak keur diuk, paranti geuning aya babasan ngampar samak teh pan eta. Aya sisindiran “paribasa nganyam samak, neukteukan bari motongan, paribasa neang anak, ngadeukeutan popotongan”

Kuring sok diajar nyieun bilik, sok hantem bae ku mang Alwapi dipapagahan, tah eta can rekep, atawa sing rapih ngasupkeun kana anyamanana. Asana mun ayeuna aya keneh nu nyieun bilik asa hayang ngajaran nyieun bilik rarasaan teh asa bisa keneh. Kitu deui nganyam samak, sanajan kalolobaanana mah sok dipigawe ku awewe, kuring sok pirajeunan diajar ah da gampang ieuh asal daek bae. Kitu oge pangawak keur budak ngan saukur kahayangna wungkul, da ari prak nepika angeus mah pimanaeun, teu eucreug ieuh.

Bi Wasih, indung tegesna Sahri tea, oge osok babantu ka Ema lamun keur loba pagawean, babakuna mah ari usum macul jeung panen. Kitu sarua jeung bi Omoh sagawe-gawe. Babakuna mah lamun salakina digawe, Mang Sanhari ngarana teh. Mang Sanhari oge sok digawe di kolot kuring, sarupaning digawe di kebon ngored seseringna mah, tara digawe beurat Mang Sanhari mah da eta tanagana rada suda, ongkoh boga panyakit Asma. Sok ku kuring nganteuran dahareunana ka kebon teh da teu jauh ti imah.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s